ترجمه وشرح لغات تفسیر شریف مجمع البیان جلد۱

محسن زاده دکتر محسن زاده حجه الاسلام محسن زاده عید فطر http://mohsenzade.com محسن زاده مجمع البیان
جمعه - ۱۱ خرداد ۱۳۹۷

جلد ‌۱ صفحه ‌۴۱ سطر ‌۱۴
شرح لغات اين سوره   
حمد : با مدح و شكر معنا‏ي نزديك بهم دارند و كلمات ” ذم ” و ” هجا ” و   ” كفران ” در مقابل حمد و مدح و شكر مي باشند ، در حمد لازم نشده است كه در برابر   نعمت باشد ولي شكر حتما در مقابل نعمت و نيكي است .  
رب : پروردگار ، براي اين كلمه چند معني گفته شده است از اينقرار :   ‌۱- بزرگ و فرمانبردار ‌۲- مالك ( دارنده ) ، همانطور كه رسول اكرم بمردي   فرمود : ” ا رب غنم ام رب ابل ” آيا تو صاحب گوسفندي يا صاحب شتر ، جواب داد   هر چه خدا دهد زياد ميكنيم و لذت ميبريم .   ‌۳- اختيار دار . ‌۴- پرورش دهنده .   ‌۵- اصلاح گر ، كلمه رب بطور مطلق فقط در مورد خدا بكار ميرود و در مورد اشخاص  ديگر با اضافه استعمال ميشود مانند ” رب الدار ” ( مالك خانه )
عالمين : جمع عالم و خود كلمه عالم ، جمعيست كه از جنس لفظ خود مفرد   ندارد و بگروهي از صاحبان عقل گفته ميشود . ولي در استعمال مردم ، عالم بمعناي   همه موجودات است اعم از جاندار و بي جان انسان و يا انواع ديگر و آيه كريمه :  ” و ما رب العالمين قال رب السموات و الارض ”   ( پروردگار جهانيان چيست گفت :    پروردگار آسمانها و زمين … ) بهمين معناي كلي است .