شهرك سازى و دسترسى به نماز جماعت

 

يكى از عواملى كه در ساخت شهرها و شهرك‏ها بايد مورد نظر مهندسين و معماران شهرسازى قرار گيرد، ساخت مسجد است و بايد مسجد در نقطه‏اى از شهر ساخته شود كه عموم مسلمين به راحتى بتوانند به آن دسترسى داشته باشند، خصوصا بتوانند در كوتاهترين زمان ممكن براى اقامه جماعت در آن اجتماع كنند. قرآن كريم در اين زمينه مى‏فرمايد: «وَ اَوْحَيْنَا اِلى مُوسى وَ اَخِيهِ اَنْ تَبَوَّءَ لِقَوْ مِكُمابِمِصْرِبُيِوتا وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً وَاَقيِموُالصَّلَوةَ وَ بَشِّرِ الْمُؤمِنِينَ(۱)» و به موسى و برادرش وحى كرديم كه براى قوم خود خانه‏هائى در سرزمين مصر بنا كنيد و خانه‏هايتان را در مقابل يكديگر و متمركز قرار دهيد و نماز را بپا داريد و به مؤمنان بشارت ده كه سرانجام پيروز مى‏شوند.

مبارزه با قدرت ستمگران و ظالمان نياز به سازندگى، اعم از سيستم‏هاى دفاعى و خودسازى معنوى و روحانى دارد و اين مهم بوسيله اقامه نماز فراهم شده و روح و روان آدمى را پاك و قوى مى‏سازد.

«خداوند دستور مى‏دهد كه خانه‏هاى خود را روبروى هم بسازيد، منظور از اين فرمان اين


۱- سوره يونس، آيه ۸۷٫

(۳۶)


بود كه موسى و هارون بتوانند، براى امر تبليغ دسترسى به آنان پيدا كنند و نماز را به جماعت بخوانند و براى نماز جماعت تمكّن پيدا كنند(۱)».

اين زمينه‏اى مى‏شود براى سازماندهى مناسب جوامع و سهل‏الوصول بودن دسترسى امام به مأموم و حاكم به افراد جامعه، تا به اين وسيله از ستمگران و فرعونيان هر زمان رهائى يابند، همانگونه كه در سالهاى مبارزه عليه طاغوت دو هزار و پانصد ساله ستم‏شاهى، مساجد مراكز اصلى مبارزه و در دوران دفاع مقدس، مراكز اصلى سازماندهى نيروهاى بسيج در امور نظامى و دفاعى بشمار مى‏رفتند.

نماز جماعت از جمله امور مؤكدى است كه اسلام عزيز براى اقامه آن سفارشات مستمرى نموده، حتى در معركه جنگ پيامبرش را امر به اقامه جماعت كرده و مى‏فرمايد:

«وَ اِذَاكُنْتَ فِيْهِمْ فَأقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَوةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ اُخْرى لَمْ يَصِلُوا فَلْيُصَلُّوامَعَكَ وَ لْيَأخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ اَسْلِحَتَهُمْ وَالَّذيِنَ كَفَروُ الَوْتَغْفُلُونَ عَنْ اَسْلِحَتِكُمْ وَ أَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً واحِدَةً وَلاجُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ كَانَ بِكُمْ اَذىً مِنْ مَطَرٍ اَوْ كُنْتُمْ مَرْضَى اَنْ تَضَعُوا اَسْلِحَتَكُمْ وَ خُذُو احِذْرَكُمْ اِنَّ اللَّهَ اَعَدَّ لِلْكافِريِنَ عَذابا مُهِينا(۲)» و هنگامى كه در ميان آنها باشى و در ميان جنگ براى آنها نماز بر پا كنى، بايد دسته‏اى از آنها با تو به نماز برخيزند و بايد سلاحهاى خود را با خود برگيرند و هنگامى كه سجده كردند و نماز را بپايان رسانيدند، بايد به پشت سر شما به ميدان نبرد بروند و آن دسته ديگر كه نماز نخوانده‏اند (مشغول پيكار بوده‏اند) بيايند و با تو نماز بخوانند و بايد آنها وسائل دفاعى و صلاحهاى خود را با خود در حال نماز حمل كنند، زيرا كافران دوست دارند كه شما از


۱- تفسيرالميزان، ج ۱۰، ص ۱۶۸٫

۲- سوره نساء آيه ۱۰۲٫ مِنْهُمْ مَعَكَ ولْيَأخُذوا اَسْلِحَتَهُمْ فَاِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ ولْتَأتِ طَائِفَةٌ.

(۳۷)


سلاحها و متاعهاى خود غافل شويد و يك مرتبه هجوم كنند و اگر از باران ناراحت هستيد و يا بيمار و مجروح باشيد، مانعى ندارد كه سلاحهاى خود را بر زمين گذاريد، ولى وسائل دفاعى، مانند: زره و كلاه خُود را با خود برداريد و بدانيد كه خداوند براى كافران عذاب خوار كننده‏اى فراهم ساخته است.


جستجو