احادیث حسن ظن و پرهیز ازبد گمانی

احادیث حسن ظن وپرهیز ازبد گمانی
۱٫ قال الامام علی – علیه السلام – : اِطرَحُوا سُوءَ الظَّنِّ بَینَكُم، فَإِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ نَهَی عَن ذَلِكَ.

«الخصال، ص ۶۲۴»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: سوء ظن و بدبینی نسبت به یكدیگر را دور افكنید؛ زیرا خدای عزوجل از این امر نهی فرموده است.

۲٫ قال رسول الله – صلی الله علیه وآله – : إِنَّ الجُبنَ وَالبُخلَ وَالحِرصَ غَرِیزَةٌ وَاحِدَةٌ یَجمَعُهَا سُوءُ الظَّنِّ.

«بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۳۰۴»

پیامبر خدا – صلی الله علیه وآله – فرمود: همانا ترس و بخل و حرص، یك خصلتند كه ریشه آنها سوء ظن و بدگمانی است.

۳٫ قال الامام الهادی – علیه السلام – : إِذَا كَانَ زَمَانٌ، اَلعَدلُ فِیهِ أَغلَبَ مِنَ الجَورِ فَحَرَامٌ أَن یُظَنَّ بِأَحَدٍ سُوءً حَتَّی یعلَمَ ذَلِكَ مِنهُ، وَإِذَا كَانَ زَمَانٌ، اَلجَورُ أَغلَبَ فِیهِ مِنَ العَدلِ فَلَیسَ لأَحَدٍ أَن یَظُنَّ بِأَحَدٍ خَیراً مَا لم یَعلَم ذَلِكَ مِنهُ.

«أعلام الدین، ص ۳۱۲»

امام هادی‏ – علیه السلام – فرمود: هرگاه روزگاری بود كه عدالت در آن بر ستم غالب باشد، حرام است كه به كسی گمان بد بری مگر این كه بدی او بر تو معلوم شود و هرگاه روزگاری بود كه در آن ظلم و ستم بر عدل و دادگری غالب باشد، هیچ كس نباید به كسی گمان نیك برد، مگر این كه خوبی او بر وی معلوم شود.

۴٫ قال رسول الله – صلی الله علیه وآله – : إِیَّاكُم وَالظَّنَّ، فَإِنَّ الظَّنَّ أَكذَبُ الكِذبِ.

«بحار الانوار، ج ۷۵، ص ۱۹۵»

پیامبر اكرم – صلی الله علیه وآله – فرمود: از ظن و گمان بپرهیزید زیرا ظن (نابجا) دروغ ترین دروغ ها است.

۵٫ قال الامام علی – علیه السلام – : إِیَّاكَ أَن تَغلِبَكَ نَفسُكَ عَلَی مَا تَظُنُّ وَلا تَغلِبُهَا عَلَی مَا تَستَیقِنُ، فَإِنَّ ذَلِكَ مِن أَعظَمِ الشَّرِّ.

«غرر الحكم، ح ۲۷۰۸»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: زنهار كه نفست در آنچه گمان می‏بری بر تو چیره آید و تو در آنچه یقین داری بر او چیره نشوی؛ زیرا این كار از بزرگترین بدیهاست.

۶٫ قال الامام علی – علیه السلام – مِن كِتَابِهِ لِلأَشتَرِ لَمَّا وَلاهُ مِصرَ: إِنَّ البُخلَ وَالجَورَ وَالحِرصَ غَرَائِزُ شَتَّی یَجمَعُهَا سُوءُ الظَّنِّ بِاللهِ، كُمُونُهَا فی الأَشرَارِ.

«بحار الانوار، ج ۷۷، ص ۲۴۳»

امام علی‏ – علیه السلام – (در فرمان استانداری مصر به مالك اشتر) فرمود: همانا بخل و ستم و آزمندی (حرص) خصلتهای گوناگونی هستند كه منشأ آنها بدگمانی به خداست و در نهاد اشرار از مردمان نهفته‏اند.

۷٫ قال الامام علی – علیه السلام – : لا دِینَ لِمُسِئِ الظَّنِّ.

«غرر الحكم، ح ۱۰۵۱۱»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: برای بد گمان دینی نیست (دین ندارد).

۸٫ قال الامام علی – علیه السلام – : سُوءُ الظَّنِّ یُفسِدُ الاُمُورَ وَیبعثُ عَلَی الشُّرُورِ.

«غرر الحكم، ح ۵۵۷۵»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: بدگمانی كارها را تباه می‏كند و باعث روی آوردن به انواع بدیها می‏شود.

۹٫ قال الامام علی – علیه السلام – : سُوءُ الظَّنِّ بِمَن لا یَخُونُ مِنَ اللُّؤمِ.

«غرر الحكم، ح ۵۵۷۴»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: بدبینی به كسی كه خیانت نمی‏كند، از پستی است.

۱۰٫ قال الامام علی – علیه السلام – : سُوءُ الظَّنِّ بِالمُحسِنِ شَرُّ الإِثمِ وَأَقبَحُ الظُّلمِ.

«غرر الحكم، ح ۵۵۷۳»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: بدبینی به نیكوكار بدترین گناه و زشت‏ترین ستم است.

۱۱٫ قال الامام علی – علیه السلام – : إِیَّاكَ أَن تُسِئَ الظَّنَّ، فَإِنَّ سُوءَ الظَّنِّ یُفسِدُ العِبَادَةَ.

«غرر الحكم، ح ۲۷۰۹»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: از بدگمانی بپرهیز ؛ زیرا بدگمانی عبادت را تباه می‏كند.

۱۲٫ قال الامام علی – علیه السلام – : شَرُّ النَّاسِ مَن لا یَثِقُ بِأَحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ، وَلا یَثِقُ بِهِ أَحَدٌ لِسُوءِ فِعلِهِ.

«غرر الحكم، ح ۵۷۴۸»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: بدترین مردم كسی است كه به سبب سوء ظنی كه دارد به هیچ كس اعتماد نمی‏كند و دیگران نیز به سبب بد كرداریش به او اعتماد نمی‏كنند.

۱۳٫ قال الامام علی – علیه السلام – : لَیسَ مِنَ العَدلِ القَضَاءُ عَلَی الثَّقَةِ بِالظَّنِّ.

«نهج البلاغة، حکمت ۲۲۰»

امام علی – ‏علیه السلام – فرمود: قضاوتی كه با تكیه به ظن و گمان باشد، عادلانه نیست.

۱۴٫ قال الامام علی – علیه السلام – : اَلرَّجُلُ السُّوءُ لایَظُنُّ بِأَحَدٍ خَیراً، لأنَّهُ لا یَرَاهُ إلا بِوَصفِ نَفسِهِ.

«غرر الحكم، ح ۲۱۷۵»

امام علی – ‏علیه السلام – فرمود: آدم بد، به هیچ كس خوشبین نیست ؛ زیرا همه را مانند خودش می بیند.

۱۵٫ قال الامام علی – علیه السلام – : اَلشَّرِیرُ لا یَظُنُّ بِأَحَدٍ خَیراً، لأنَّهُ لا یَرَاهُ إِلا بِطَبعِ نَفسِهِ.

«غرر الحكم، ح ۱۹۰۳»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: آدم شرور به هیچ كس گمان نیك نمی‏برد ؛ زیرا همگان را به خوی و خصلت خود می‏بیند.

۱۶٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن وَقَفَ نَفسَهُ مَوضِعَ التُّهَمَةِ فَلا یَلُومَنَّ مَن أَسَاءَ بِهِ الظَّنَّ.

«أمالی الصدوق، ص ۲۵۰، ح ۸»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هركه خود را در جایگاه تهمت و بدگمانی قرار دهد، نباید كسی را كه به او گمان بد می‏برد سرزنش كند.

۱۷٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن دَخَلَ مَدَاخِلَ السُّوءِ اِتَّهَمَ، مَن عَرَّضَ نَفسَهُ التُّهمَةَ فَلا یَلُومَنَّ مَن أَسَاءَ بِهِ الظَّنَّ.

«بحار الانوار، ج ۷۸، ص ۹۳»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هركه به جاهای بد آمد و شد كند، متهم شود و هركه خود را در معرض تهمت قرار دهد، نباید كسی را كه به او گمان بد می‏برد، سرزنش كند.

۱۸٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مُجَالَسَةُ الأَشرَارِ تُورِثُ سُوءَ الظَّنِّ بِالأَخیَارِ.

«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۱۹۷»

امام علی – علیه السلام – فرمود: همنشینی با بدان بدگمانی به نیكان را در پی دارد.

۱۹٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن سَاءَت ظُنُونُهُ اِعتَقَدَ الخِیَانَةَ بِمَن لا یَخُونُهُ.

«غرر الحكم، ح ۸۸۳۷»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هركه گمانهای بد برد، كسی را كه به او خیانت نمی‏كند، خیانتكار شمارد.

۲۰٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن سَاءَ ظَنُّهُ سَاءَت طَوِیَّتُهُ.

«غرر الحكم، ح ۷۷۹۲»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هركه بدگمان باشد، بدنهاد و بد طینت شود.

۲۱٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن غَلَبَ عَلَیهِ سُوءُ الظَّنِّ لم یَترُك بَینَهُ و بَینَ خَلِیلٍ صُلحاً.

«غرر الحكم، ح ۸۹۵۰»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هركه بدگمانی بر او چیره شود، بین او و دوستانش دوستی ای باقی نمی ماند.

۲۲٫ قال الامام علی – علیه السلام – : أَسوَأُ النَّاسِ حَالاً مَن لم یَثِق بِأَحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ، وَلم یَثِق بِهِ أَحَدٌ لِسُوءِ فِعلِهِ.

«بحار الانوار، ج ۷۸، ص ۹۳»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: آن كس از همه حال و روزش بدتر است، کسی است كه به سبب بدگمانیش به هیچ كس اعتماد ندارد و به سبب بدرفتاریش هیچ كس به او اعتماد نمی‏كند.

۲۳٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن لم یُحسِن ظَنَّهُ اِستَوحَشَ مِن كُلِّ أَحَدٍ.

«غرر الحكم، ح ۹۰۸۴»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هر كه حسن ظن نداشته باشد، از همگان گریزان باشد و با هیچ كس خو نگیرد.

۲۴٫ قال الامام علی – علیه السلام – : اَلمُرِیبُ أَبَداً عَلِیلٌ.

«غرر الحكم، ح ۸۳۹»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: آدم شکاک و بدبین، همواره بیمار است.

۲۵٫ قال الامام علی – علیه السلام – : مَن كَثُرَت رَیبَتُهُ كَثُرَت غَیبَتُهُ.

«غرر الحكم، ح ۸۰۹۴»

امام علی – ‏علیه السلام – فرمود: هركه گمانهای بدش زیاد باشد، غیبتش (از مردم یا مردم از او) زیاد شود.

۲۶٫ قال الامام علی – علیه السلام – : آفَةُ الدِّینِ سُوءُ الظَّنِّ.

«غرر الحکم، ۳۹۲۴»

امام علی – علیه السلام – فرمود: آفت دین بدگمانی است.

۲۷٫ قال الامام علی – علیه السلام: فی وصیته لابنه الحسن – علیه السلام – : لا یَعدَمُكَ مِن شَفِیقٍ سُوءُ الظَّنِّ.

«بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۲۱۱»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود در سفارش به فرزند بزرگوار خود حسن‏ – علیه السلام -، می‏فرماید: بدگمانی، تو را از دوست دلسوز محروم نكند.

۲۸٫ قال الامام الكاظم – علیه السلام – : إِذَا كَانَ الجَورُ أَغلَبَ مِنَ الحَقِّ لم یَحِلَّ لأحَدٍ أَن یَظُنَّ بِأَحَدٍ خَیراً حَتَّی یَعرِفَ ذَلِكَ مِنهُ.

«الكافی، ج ۵، ص ۲۹۸»

امام كاظم‏ – علیه السلام – فرمود: هرگاه ظلم و ستم، از حق و درستكاری بیشتر بود، بر هیچ ‏كس روا نیست كه به كسی گمان خوب برد، مگر آن ‏گاه كه خوبی او بر وی معلوم شود.

۲۹٫ قال الامام علی – علیه السلام – : لا إِیمَانَ مَعَ سُوءِ الظَّنِّ.

«غرر الحكم، ح ۱۰۵۳۴»

امام علی – ‏علیه السلام – فرمود: ایمان، با بدگمانی سازگار نیست.

۳۰٫ قال الامام الصادق – علیه السلام – : إِذَا كَانَ الزَّمَانُ زَمَانُ جَورٍ وَأَهلُهُ أَهلُ غَدَرٍ فَالطُّمَأنِینَةُ إِلی كُلِّ أَحَدٍ عَجزٌ.

«بحار الانوار، ج ۷۸، ص ۲۳۹»

امام صادق‏ – علیه السلام – فرمود: هرگاه روزگار، روزگارِ ستم باشد و مردمش اهل نیرنگ، اطمینان كردن به هر كسی درماندگی است.

۳۱٫ قال الامام الصادق – علیه السلام – : لا تَثِقَنَّ بِأَخِیكَ كُلَّ الثِّقَةِ، فَإِنَّ صُرعَةَ الاِستِرسَالِ لا تُستَقَالُ.

«تحف العقول، ص ۳۵۷»

امام صادق – ‏علیه السلام – فرمود: به برادرت اعتماد كامل و تمام مكن؛ زیرا زمین خوردن ناشی از اطمینان كردن قابل عفو نیست.

۳۲٫ قال الامام علی – علیه السلام – : إِذَا اِستَولَی الصَلاحُ عَلَی الزَّمَانِ وَأَهلِهِ ثُمَّ أَسَاءَ رَجُلٌ اَلظَّنَّ بِرَجُلٍ لم تَظهَر مِنهُ حَوبَةٌ فَقَد ظَلَمَ، وَإِذَا اِستَولَی الفَسَادُ عَلَی الزَّمَانِ وَأَهلِهِ فَأَحسَنَ رَجُلٌ اَلظَّنَّ بِرَجُلٍ فَقَد غَرَّرَ.

«نهج البلاغة، حکمت ۱۱۴»

امام علی‏ – علیه السلام – فرمود: هرگاه درستی و پاكی بر روزگار و مردمش حكمفرما شد، اگر كسی به دیگری بی‏آن كه گناهی از او آشكار شود گمان بد برد ستم كرده است و هرگاه فساد و ناراستی بر روزگار و مردم آن چیره شد، اگر كسی به دیگری گمان نیك برد و خوشبین باشد هلاک و نابود می شود.

جستجو